Emerytura w UK – najważniejsze informacje dla Polaków na Wyspach

Zreformowany w 2016 roku brytyjski system emerytalny wciąż wywołuje bardzo dużo kontrowersji i nieporozumień. Emerytura w UK oparta właśnie o te zmiany będzie nas, osób które jeszcze nie przeszły na emeryturę, dotyczyć. Postanowiliśmy więc wyjść naprzeciw i wytłumaczyć wszystkie kłopotliwe kwestie z nią związane.

Trzy filary brytyjskiej emerytury

Na Wyspach, podobnie jak w Polsce, system emerytalny opiera się na trzech filarach. Pierwszym, podstawowym, jest emerytura państwowa (ang. New State Pension). Drugi to emerytura firmowa (ang. Workplace Pension). Stanowi środki pochodzące z funduszy emerytalnych, które prowadzą pracodawcy. Ostatnim filarem jest emerytura prywatna (ang. Personal Pension).

Emerytura UK - Profit Tree 1

State Pension – jak wyglądało to przed 6 kwietnia 2016 roku

State Pension, czyli państwowa emerytura w UK, przed wprowadzeniem nowych przepisów składała się z dwóch podtypów – Basic i Additional. Jest ona nadal aktualna dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny nieco wcześniej. Mowa tu o urodzonych przed 6 kwietnia 1951 (w przypadku mężczyzn) lub 6 kwietnia 1953 roku (w przypadku kobiet). Niezależnie od tego czy zdecydowały się przejść na emeryturę, czy wciąż pracują.

• Basic State Pension to podstawowa kwota, zależna tylko i wyłącznie od długości stażu pracy, niezależna od zarobków. Należy się każdej osobie, która osiągnęła ustawowy wiek emerytalny oraz spełniła warunki dotyczące długości stażu pracy. Do 6 kwietnia 2010 roku było to odpowiednio 65 lat i 44 lata stażu dla mężczyzn oraz 60 lat i 39 lat stażu dla kobiet. Po tej dacie wiek emerytalny się podniósł, a minimalna długość stażu dla wszystkich zmniejszyła się do 30 lat.

• Additional State Pension jest kwotą dodatkową, która zależna jest od wysokości zarobków osiąganych w czasie kariery zawodowej. Oczywistym jest, że im większe one były, tym większe kwoty potrącane były na ubezpieczenie społeczne. Co za tym idzie – Additional State Pension zależna jest właśnie od wysokości składek na ubezpieczenie społeczne.

Emerytura w UK i New State Pension – fakty i mity

Czym jest New State Pension? Jest to rozwiązanie, które zastąpiło dwa ww. podtypy państwowej emerytury w UK. W zasadzie można uprościć, że pozbyto się Additional State Pension, a Basic State Pension zostało nieco zmodyfikowane. Państwowa emerytura w UK jest teraz równa dla wszystkich osób, które osiągnęły wiek emerytalny i określoną długość stażu pracy. Kwota w porównaniu do Basic State Pension wzrosła, wydłużony został także wiek emerytalny – docelowo do 68. roku życia.

Ze względu na zmiany emerytalne, bardzo wiele osób, również w Internecie, rozpowszechnia informacje nieprawdziwe, pomieszane z poprzednimi regulacjami bądź w inny sposób przeinaczone. Postanowiliśmy odnieść się do najczęściej pojawiających się w Internecie informacji.

1. Czy wiek emerytalny wynosi teraz 68 lat?

Zmiany dotyczące wieku emerytalnego trwają już od 2010 roku. Cały proces podnoszenia go odbywa się oczywiście stopniowo. 68 lat to wartość docelowa, na którą jeszcze bardzo długo poczekamy. Zgodnie z aktualnym prawem, dotyczyć będzie osób urodzonych po 5 kwietnia 1978 roku, gdy przejdą na emeryturę w roku 2046.

Wiek emerytalny kobiet od 2010 roku stopniowo rośnie i 6 grudnia 2018 roku przekroczył 65 lat. Począwszy od tego dnia również mężczyźni zaczęli przechodzić na emeryturę coraz później, dokładnie wtedy, kiedy kobiety. Pułap 66. roku życia zostanie osiągnięty 6 października 2020 r., a 67. rok życia 6 kwietnia 2028 roku.

Jeśli jesteście Państwo ciekawi, którego dnia nabędziecie prawo do przejścia na emeryturę w UK, odwiedźcie poniższą stronę, na której można to w prosty sposób obliczyć.

https://www.gov.uk/state-pension-age/y/age/1953-12-06/female

Emerytury w UK

2. Czy państwowa emerytura w UK jest wypłacana po 30 latach pracy?

Długość staży pracy, która gwarantuje pełną wypłatę State Pension wynosi aktualnie 35 lat, a nie 30. Niższa wartość obowiązywała dla osób, które uzyskały wiek emerytalny pomiędzy 6 kwietnia 2010 roku a 6 kwietnia 2018 roku.

Pamiętajmy, że przez cały okres pracy w UK musimy opłacać składki na ubezpieczenie społeczne. Tylko wtedy lata te będą uwzględnione do emerytury.

Sprawdź przykłady poniżej.

3. Czy muszę pracować w UK co najmniej 10 lat, by otrzymać emeryturę?

Nie. Jest to najczęściej powielany w Internecie mit. Wystarczy pracować w UK rok, by już należała nam się brytyjska emerytura (a raczej jej skromna część).

Wielka Brytania ma podpisaną umowę o koordynacji świadczeń ze wszystkimi krajami należącymi do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz ze Szwajcarią. Na mocy tej umowy należy przepracować łącznie 10 lat na terenie dowolnych krajów z tego obszaru, by kwalifikować się do emerytury. Dowolnych, czyli np. Polski. Łącznie, czyli nie muszą być to lata następujące po sobie, mogą występować przerwy. Jeśli spełnimy ten warunek i przynajmniej przez pełny rok pracowaliśmy w UK, to już za ten rok otrzymamy brytyjską emeryturę.

Istotny jest tutaj fakt, jak długo płacone były tzw. National Insurance Contributions (NIC), czyli składki na ubezpieczenie społeczne. Jeśli przez cały rok pracy odprowadzaliśmy takie składki, to jest to rok zaliczony do stażu pracy, tzw. „rok podatkowy”. A więc już za ten jeden rok należy nam się 1/35 aktualnej wartości State Pension.

Zobacz przykłady poniżej.

Ważne:

• Składki są opłacane również, jeśli dana osoba jest zarejestrowana jako bezrobotna, niezdolna do pracy lub przebywa na zwolnieniu chorobowym lub macierzyńskim. Należy wtedy wystąpić o otrzymanie NIC credits.

◦ Składki na NIC są odprowadzane prze Twojego pracodawcę, jeśli zarabiasz powyżej 165 funtów tygodniowo.

– Jeśli zarabiasz pomiędzy £118 a £166 tygodniowo, Twoje składki NIC opłaci państwo, tzw. NIC credits.

– Jeśli zarabiasz poniżej £118 tygodniowo, nie będziesz mógł niestety skorzystać z tej formy pomocy.

• W sytuacji, gdy jesteś właścicielem spółki LTD, pamiętaj, by odprowadzać NIC samodzielnie.

◦ Jeżeli pracujesz „na czarno”, nie odprowadzasz składek NIC. Czas spędzony w ten sposób nie liczy się do stażu pracy.

Przykład A (emerytura w UK i PL):

Pan Jan pracował w Polsce przez 10 lat, po czym przeniósł się na kolejne 5 lat na Wyspy. Przez cały ten okres był legalnie zatrudniony i opłacał składki na ubezpieczenie społeczne. Następnie wrócił do ojczyzny z zamiarem pracy aż do emerytury.

Czy pan Jan będzie miał prawo pobierać zarówno brytyjską, jak i polską emeryturę? Tak. Jako że staż pracy, który kwalifikuje do pełnej emerytury w UK wynosi 35 lat, a pan Jan przepracował w tym kraju 5 lat, dostanie on ekwiwalent 5/35 New State Pension. I oczywiście dodatkowo polską emeryturę.

Przykład B (emerytura w UK i UE):

Pan Krzysztof urodził się w UK, ale jako osoba doskonale obeznana w kulturze bliskiego wschodu i językiem tam obowiązującym, przez prawie całe swoje życie pracuje w krajach arabskich. Jedynie 5 lat przepracował w Wielkiej Brytanii i 2 lata w Niemczech.

Czy po przepracowanych 5 latach może on ubiegać się o brytyjską emeryturę? Jeszcze nie, ponieważ jego staż pracy według ww. umowy wynosi 7 lat. A więc nie przekroczył 10 lat.

Przykład C:

Pani Beata przyjechała do UK razem z mężem. Przebywali tutaj 5 lat. Mąż cały ten czas przepracował „na czarno”. Pani Beata, która zajmowała się przez większość czasu dziećmi, podejmowała się drobnych prac dorywczych. Były to prace na mniejsze części etatu, nigdy nie odprowadzała składek NIC przez pełen rok. Niestety ani pani Beacie ani jej mężowi w tym momencie nie przysługuje brytyjska emerytura.

4. W ciągu roku były momenty, w których nie odprowadzałem składek. Co teraz?

Istnieje możliwość dokonania dopłaty składek do niepełnych lat podatkowych, tak by w zaliczyły się one do stażu pracy.

W tym celu należy utworzyć indywidualny profil na stronie rządowej:

https://www.tax.service.gov.uk/check-your-state-pension

Jest to prosta czynność – jedyne, co musimy przygotować to nasz numer ubezpieczenia (NIN) oraz, dla weryfikacji, kilka ostatnich payslipów. Otrzymamy informację o tym, które lata zaliczyły się jako podatkowe, a jakie wymagają dopłaty, by również takimi się stać. Zachęcamy do skorzystania z tego narzędzia. Czasem wystarczy dopłata kilkunastu funtów, by cały rok zaliczył się nam do emerytury.

5. Jakie wypłaty gwarantuje emerytura w UK?

Tak, jak już wspomniano wcześniej, New State Pension ma jednakową wysokość dla wszystkich emerytów. Jedyne różnice mogą występować w zależności od tego, jaka część pełnego stażu pracy została odbyta.

Jeśli ktoś pracował w Wielkiej Brytanii legalnie przez 35 lat i osiągnął wiek emerytalny, będzie to 168.60 funtów na tydzień. Kwota ta jest waloryzowana, więc wraz ze zmianą wartości pieniądza, będzie wzrastać (lub spadać).

Jeżeli, przykładowo, polski obywatel przepracował w Wielkiej Brytanii 8 lat, dostanie 8/35 tej kwoty. Czyli ok. 37,5 funta na tydzień, co da mu na chwilę obecną 734 złote miesięcznie.

Oczywiście, państwowa emerytura w UK to temat-rzeka, więc z całą pewnością są jeszcze jakieś kwestie, które budzą wątpliwości. Jeśli chcielibyście Państwo, byśmy poruszyli którąś z nich, koniecznie prosimy dać znać.

Emerytura UK

Workplace Pension

Workplace Pension spotkać można również pod nazwami occupational-, works-, company-, work-based pension. Jest drugim filarem, który może bardzo skutecznie podwyższyć naszą ostateczną emeryturę. Sens tego instrumentu jest taki, że dzięki użyczeniu naszemu pracodawcy części pensji, ten odpłaca się, dokładając się do naszej emerytury. Aby zachęcić nas do odkładania większych kwot, Państwo dodaje od siebie równowartość 20% naszego wkładu.

Kiedy pracownik jest automatycznie zapisywany do firmowego funduszu emerytalnego? Gdy mieści się w przedziale wiekowym od 22 lat do wieku emerytalnego oraz zarabia powyżej 10 tys. funtów rocznie.

WAŻNE: Firma nie ma obowiązku zapisania pracownika do funduszu, jeśli ten zarabia poniżej 116 funtów tygodniowo (503 miesięcznie). Natomiast nikt tego oczywiście nie zabrania.

Uczestnictwo w funduszu jest opcjonalne, ale ze względu na skromną emeryturę państwową, bardzo opłacalne. Pracodawca pobiera z pensji pracownika minimum 3% jej wartości, a sam „dokłada” minimum 2%. W kwietniu 2019 roku te wartości minimalne podwyższono do, odpowiednio, 5% oraz 3%.

Przykładowo, oddając 40 funtów do firmowego funduszu emerytalnego, państwo dodaje od siebie 20% tej kwoty, czyli 10 funtów (tzw. tax relief). Pracodawca dokłada kolejne 30 funtów. Daje nam to w sumie 80 funtów, które idą bezpośrednio na nasze konto emerytalne.

Niewątpliwym plusem Workplace Pension jest możliwość skorzystania z niego już w wieku 55 lat. Wówczas 25% zgromadzonych środków możemy wypłacić bez płacenia podatku.

Emerytura w Anglii

Private Pension

Ostatni filar emerytalny obejmuje prywatne emerytury. W tym przypadku to od nas zależy, którą firmę wybierzemy i w co zainwestujemy nasze środki. Do wyboru mamy m.in. fundusze gotówkowe, papiery wartościowe, obligacje państwowe i korporacyjne, czy nieruchomości. Brytyjski rynek finansowy jest wyjątkowo ogromny i konkurencyjny, dlatego bez problemu znajdziemy opcję, która będzie nam odpowiadać. Warto zaznaczyć, że podobnie jak w przypadku Workplace Pension, istnieje możliwość otrzymania ulgi podatkowej (tax relief). Musimy być jednak w niższym, 20-procentowym progu podatkowym.

Emerytura w UK – dodatek czy źródło utrzymania

Niezależnie czy planujemy zostać na Wyspach dłużej, czy też przyjechaliśmy jedynie na kilka lat, warto jest poważnie zainteresować się swoją emeryturą. Przede wszystkim należy pilnować wpłat NIC i na czas uzupełniać tzw. tax gapes. Są to „dziury”, które powodują niezaliczenie lat podatkowych. Rozporządzając rozsądnie swoimi pieniędzmi, na pewno będziemy w stanie dorobić atrakcyjną sumę do polskiej emerytury. Decydując się zaś na stały pobyt w Wielkiej Brytanii tym bardziej warto jest korzystać z możliwości, które daje Workplace i Private Pension.

Emerytura w UK (Anglia, Szkocja, Walia)

UK PENSIONS
Średnia ocena: 4.7 / 5 : (głosów: 22 )